Nieuwsbrief

Nieuwe sporen van Romeinse keizers in de Lage Landen

28-09-2017

Het jaar 117 van auteur Tom Buijendorp werpt nieuw licht op de aanwezigheid van de Romeinse keizer Trajanus en zijn opvolger Hadrianus in de Lage Landen. De synthese van een reeks nieuwe ontdekkingen in de 21e eeuw toont hoe beide keizers in onze regio belangrijke stappen zetten rond het historische kanteljaar 117.

In het jaar 117 dreigde het Romeinse Rijk te imploderen omdat het te groot was geworden door de expansiestrategie van keizer Trajanus. Diens opvolger Hadrianus gooide het roer drastisch om. Zijn nieuwe weg van consolidatie legde de basis voor de Romeinse Gouden Eeuw waardoor de crisis van 117 bijna vergeten is. Beide keizers verbleven op cruciale momenten in de strategisch gelegen Lage Landen, waarvan het onderzoek op basis van recente ontdekkingen een nieuw overzicht biedt.

Trajanus begon als keizer in de Lage Landen, waarvan een tekst uit het Gelderse Elst getuigt. Recent onderzoek naar de Romeinse tempels daar en sporen langs de Rijn, Maas en Waal, bieden zicht op wat Trajanus er deed. Zo zette hij voor zijn expansiepolitiek circa 15.000 lokale soldaten in, waaronder zijn Bataafse lijfwacht. Een nieuwe analyse van een beroemde lofrede laat zien dat deze eerste noordelijke activiteiten in Rome goed vielen. Van de beroemde Zuil van Trajanus blijken in Leiden oude afgietsels aanwezig met details die op het origineel zijn verdwenen. Een voorbeeld is de afbeelding van Trajanus die een offer brengt zoals in Elst resten zijn gevonden.

Onderzoeker Buijtendorp, die eerder op Forum Hadriani promoveerde: ‘Het beeld compenseert de onevenredige aandacht voor Rome. Mede dankzij decentralisaties als die van Hadrianus werd de bestuurlijke geschiedenis van meer dan 50 miljoen Romeinen in toenemende mate buiten Rome bepaald’. Ruurd Halbertsma, conservator van het Rijksmuseum van Oudheden: ‘Buijtendorps boek verbindt op voorbeeldige wijze de antieke geschreven bronnen met de meest recente archeologische inzichten. Uit zijn werk krijgt “onze Romeinse provincie” een nieuw gezicht: niet een mistige, onbelangrijke uithoek van het Romeinse Rijk, maar een dynamisch centrum, dat door zijn strategische ligging op militair, politiek en economisch vlak een bloeitijd beleefde’.

Over de auteur

Tom Buijtendorp (1962) is Statenlid voor Noord-Holland voor D66. Hij werkte jarenlang als journalist voor NRC Handelsblad en Quote en was werkzaam als stragetisch adviseur in het bedrijfsleven. Hij promoveerde aan de VU op een proefschrift over Forum Hadriani. Hij publiceert regelmatig over archeologie, historie en bestuur.

ISBN 9789401910682 | paperback | 288 pagina’s | € 20,00